ΔιδασκαλίεςΟδηγίες για το Καταφύγιο

ΝΕΝΤΡΟ

Τα Σοφά Λόγια του Λάμα Γκέντυν Ρίνποτσε

"Τα Σοφά Λόγια του Λάμα Γκέντυν Ρίνποτσε - Οδηγίες για το Καταφύγιο" είναι η μετάφραση στα ελληνικά, από την μεταφραστική Ομάδα του Κάρμα Γκυάλτσεν Λινγκ, απευθείας από το αγγλικό βίβλίο: Gendun Rinpoche, "Heart Advice from a Mahamudra Master"-Norbu Editions, 2010)

Υπό μια πνευματική οπτική γωνία, βρισκόμαστε σ’ ένα σημείο καμπής, στο οποίο έχουμε την επιλογή να κατευθυνθούμε είτε προς τα πάνω, είτε προς τα κάτω. Μπορούμε να διαλέξουμε ποια κατεύθυνση θα πάρει η ζωή μας αυτή τη στιγμή. Αλλά δεν υπάρχουν χιλιάδες δυνατότητες. Βασικά, έχουμε την επιλογή μεταξύ ενός μονοπατιού το οποίο διαλύει όλες τις προσκολλήσεις και αυτού το οποίο βαδίζουμε τώρα και στο οποίο συνεχίζουμε να ακολουθούμε τα εγωκεντρικά μας ενδιαφέροντα. Μολονότι οι καρμικά εξαρτώμενες τάσεις μας (βλέπε κάρμα), μας θέτουν κάποιους περιορισμούς, ως ανθρώπινα όντα έχουμε την ελευθερία να αποφασίσουμε αν θέλουμε να στραφούμε προς την αφύπνιση ή να παραμείνουμε μέσα στην σύγχυση και τη θλίψη. Αν επιλέξουμε το μονοπάτι της αφύπνισης, πρέπει να πάρουμε συνειδητά αυτή την απόφαση και να επιμείνουμε σε αυτή. Αυτή είναι μια προσωπική απόφαση που κανείς άλλος δεν μπορεί να πάρει για λογαριασμό μας. Μόλις έχουμε πάρει μια ξεκάθαρη απόφαση, θα μπορούμε εύκολα μετά να ξεπερνούμε όλες τις δυσκολίες και να αναπτυσσόμαστε.

Για να γίνεται το κίνητρό μας πιο δυνατό και η απόφασή μας αμετάκλητη, θα πρέπει να εξοικειωνόμαστε με τις διδασκαλίες. Πρέπει να κατανοήσουμε τι σημαίνει να αφυπνίζεται κανείς στη διάσταση πέρα από τη θλίψη και τι όφελος προκύπτει για εμάς και για τους άλλους από μια τέτοια πραγμάτωση. Αυτή η κατανόηση προσανατολίζει ξεκάθαρα το νου μας και μας γεμίζει πίστη και αφοσίωση. Τότε, το μονοπάτι προς την αφύπνιση γίνεται εύκολο.

Τα προβλήματα μάς εμφανίζονται μόνο αν δεν έχουμε λάβει μια οριστική δέσμευση. Παρόλο που μπορεί να έχουμε καταλάβει ότι βρισκόμαστε σε ένα σημαντικό σημείο καμπής και έχουμε κάνει μερικά πειραματικά βήματα προς την κατεύθυνση του Ντάρμα, μετά από λίγο μπορεί να σκεφτούμε: “Εδώ που τα λέμε, δεν ήμουν και τόσο χάλια πριν!”… Έτσι ξαναγυρνάμε στις εγκόσμιες μας επιδιώξεις, για να παρατηρήσουμε λίγο αργότερα: “Αυτή η ζωή είναι αρκετά οδυνηρή, το Ντάρμα τελικά ήταν καλύτερο ”. Αν είμαστε διχασμένοι με αυτόν τον τρόπο ανάμεσα στους εγκόσμιους προβληματισμούς και στο μονοπάτι της αφύπνισης, οι δυσκολίες, κατά κανόνα, θα εμφανίζονται ξανά και ξανά. Όμως, από τη στιγμή που πραγματικά θα αρχίσουμε να εκτιμούμε την αξία και τις ποιότητες της αφύπνισης και από τη στιγμή που θα προσανατολίσουμε το νου μας προς αυτήν ολοκληρωτικά, θα αρχίσουμε να σημειώνουμε πρόοδο με έναν εντελώς φυσικό τρόπο.

Για να βρούμε το δρόμο προς την αφύπνιση μέσα από μια κατάσταση σύγχυσης,
Δεν θα πρέπει μόνο να πάρουμε μια ξεκάθαρη απόφαση,
Αλλά επίσης, θα χρειαστούμε έναν πνευματικό Δάσκαλο,
Καθώς και τις κατάλληλες μεθόδους και τους συντρόφους στο μονοπάτι.

Αυτές τις συνθήκες τις συναντάμε δεσμευόμενοι σε αυτό που ονομάζουμε “καταφύγιο”. Η λήψη του καταφυγίου είναι μια πράξη εσωτερικού προσανατολισμού προς την ουσία του μονοπατιού. Κάθε άσκηση του Ντάρμα ξεκινά με αυτό. Παίρνουμε καταφύγιο στη φώτιση, καθώς και στο Ντάρμα και στην κοινότητα των οδηγών που μας δείχνουν το μονοπάτι προς την απελευθέρωση. Τους ζητάμε ευλογία, βοήθεια και προστασία και την ίδια στιγμή ευχόμαστε και όλα τα άλλα όντα να λάβουν την ίδια βοήθεια. Εσωτερικά, παίρνουμε καταφύγιο για χάρη τους και μαζί τους. Με το να παίρνουμε καταφύγιο, το αλτρουιστικό μας κίνητρο γίνεται η καρδιά της άσκησής μας. Αλλά δεν αρκεί να απαγγέλουμε σκέτα τα λόγια του τελετουργικού: ο σκοπός μας είναι να γεννήσουμε τη βαθιά επιθυμία για την απελευθέρωση και την φώτιση όλων των όντων.

Η λήψη του καταφυγίου προαπαιτεί να έχουμε μια παθιασμένη εμπιστοσύνη στα Τρία Πολύτιμα Πετράδια: στον Βούδα ως σκοπό μας, δηλαδή στις εξαιρετικές ποιότητες της αφύπνισης, στις απελευθερωτικές διδασκαλίες του Ντάρμα ως μονοπάτι μας, και στη Σάνγκα, την ευγενή κοινότητα όλων εκείνων που μας βοηθούν και μας οδηγούν σε αυτή την προσπάθεια.

Σε ένα σχετικό επίπεδο, η λήψη του καταφυγίου μάς προστατεύει από διάφορα προβλήματα που μπορεί να συναντήσουμε εδώ και τώρα σε αυτόν τον κόσμο. Σε ένα υψηλότερο επίπεδο, η λήψη του καταφυγίου μάς δίνει την δυνατότητα να απελευθερωθούμε πλήρως από την εξαρτημένη μας ύπαρξη, μέσα από την άσκηση του Ντάρμα. Εισερχόμενοι στο καταφύγιο αποκτούμε τη δυνατότητα να αναπτύξουμε σιγά – σιγά αληθινή ελευθερία και να την θέσουμε στην υπηρεσία των άλλων.

Το ειλικρινές, αλτρουιστικό κίνητρο να θέλουμε να προχωρήσουμε γρήγορα οι ίδιοι ώστε να είμαστε σε θέση να βοηθήσουμε καλύτερα τους άλλους, είναι η βασική προϋπόθεση για να εισέλθουμε στο μονοπάτι της αφύπνισης και τελικά να πραγματώσουμε τη βουδική φύση. Από τα βάθη της καρδιάς μας, αναπτύσσουμε την ευχή να ελευθερώσουμε όλα τα όντα από την δυστυχία και θέτουμε αυτή την επιδίωξη σε πράξη, μέσω της μελέτης του Ντάρμα, του στοχασμού πάνω σε αυτό, και μέσα από την άσκησή μας στο επίπεδο του σώματος, του λόγου και του νου. Αυτό είναι που δίνει στη ζωή μας αληθινό νόημα: ασκούμε το Ντάρμα για να απελευθερώσουμε όλα τα όντα από την δυστυχία. Μόνο με αυτή την πρόθεση θα πρέπει να περπατάμε το πνευματικό δρόμο.

Αν θέλουμε πραγματικά να βοηθήσουμε όλα τα όντα, πρέπει να φτάσουμε στη φώτιση. Γιατί μόνο τότε θα είμαστε σε θέση να καθοδηγήσουμε τους άλλους προς αυτή την κατεύθυνση. Τα πλήρως αφυπνισμένα όντα έχουν πραγματώσει την ολοκληρωτική ελευθερία ενός Βούδα – έχουν διαλύσει όλες τις συσκοτίσεις και έχουν αναπτύξει όλες τις φωτισμένες ποιότητες. Οι Βούδες δεν περιορίζονται από δυστυχία, επειδή δεν αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα με έναν δυϊστικό τρόπο και δεν είναι παγιδευμένοι σε μοτίβα συναισθηματικής αντίδρασης. Αυτό σημαίνει “να είναι κανείς ελεύθερος από όλες τις αμαυρώσεις”. Όταν διαλυθούν τελείως όλες οι αμαυρώσεις, εμφανίζονται οι βουδικές ποιότητες.

Αυτές οι ποιότητες είναι η δυναμική έκφραση της αφυπνισμένης επίγνωσης και αυθόρμητα εκπληρώνουν το όφελος όλων των όντων, καθώς προβάλουν με διάφορους τρόπους για να βοηθήσουν. Ως εκ τούτου, η αφύπνιση επιφέρει το υπέρτατο όφελος για εμάς, αφού κερδίζουμε απόλυτη ελευθερία, ενώ την ίδια στιγμή φέρνει το υπέρτατο όφελος για όλα τα άλλα όντα, καθώς η αφυπνισμένη συνείδηση εκδηλώνει αυθόρμητα όλες τις ποιότητες της συμπονετικής δράσης.

Για να φτάσουμε στην φώτιση, χρειαζόμαστε ένα μονοπάτι που να μας οδηγεί εκεί. Αυτό το μονοπάτι μας το έδειξε ο Βούδας. Κινούμενος από συμπόνια, μας δίδαξε μια ποικιλία από μεθόδους για να φτάσουμε σε αυτόν τον ύψιστο στόχο, ξεκινώντας από αυτή τη παρούσα μας κατάσταση. Αργότερα, οι μέθοδοι και οι διδασκαλίες του καταγράφηκαν και συγκεντρώθηκαν σε συλλογές από κείμενα που περιέχουν όλες τις οδηγίες του Βούδα, καθώς και σχόλια από μεταγενέστερους Δασκάλους. Αυτά τα κείμενα είναι τα θεμέλια της γραπτής μετάδοσης που συνοδεύεται και επιβεβαιώνεται από μια προφορική μετάδοση.

Στη γενεαλογία της μετάδοσης, που προήλθε από τον Βούδα, οι μέθοδοι και οι οδηγίες έχουν μεταδοθεί από Δάσκαλο σε μαθητή. Οι μαθητές στοχάζονται πάνω στις διδασκαλίες και τις εφαρμόζουν στον διαλογισμό τους, έως ότου φτάσουν στην ίδια πραγμάτωση με τον δάσκαλό τους. Με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο οι λέξεις, αλλά και το αληθινό νόημα των διδασκαλιών, έχουν κρατηθεί ζωντανά μέχρι σήμερα και αυτό είναι που συναντάμε σήμερα, ως Ντάρμα.

Η μετάδοση του Ντάρμα τίθεται σε εφαρμογή από την Σάνγκα, την κοινότητα όσων έχουν δεχθεί τις διδασκαλίες, τις κατανοούν και τις εφαρμόζουν. Αυτοί οι αφοσιωμένοι ασκητές είναι είτε Δάσκαλοι, είτε φίλοι συνασκητές στο πνευματικό μονοπάτι, ανάλογα με το βαθμό στον οποίο έχουν πραγματώσει τις διδασκαλίες. Υπό αυτές τις ιδιότητες είναι εξαιρετικά πολύτιμοι και βοηθητικοί για μας.

Ο στόχος μας είναι η πραγμάτωση του Βούδα. Οι οδηγίες και οι μέθοδοί μας στο μονοπάτι είναι το Ντάρμα. Οι βοηθοί μας συναπαρτίζουν την κοινότητα των πνευματικών φίλων, την Σάνγκα, που κρατά ζωντανές τις διδασκαλίες και συνεχίζει να τις μεταδίδει. Αυτοί οι τρεις παράγοντες είναι ζωτικής σημασίας για τη κατάκτηση του στόχου της αφύπνισης. Ο έσχατος στόχος μας είναι η φώτιση και θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι ο Βούδας είναι αρκετός, ως καταφύγιο, αλλά το Ντάρμα και η Σάνγκα είναι εξίσου απαραίτητα για να φθάσουμε εκεί. Γι’ αυτό παίρνουμε καταφύγιο στα Τρία Πολύτιμα Πετράδια. Είναι τόσο πολύτιμα, σαν τα πετράδια που εκπληρώνουν κάθε ευχή και αξίζουν την ευγνωμοσύνη μας και την βαθιά μας ευλάβεια.

Όλοι οι Βούδες και οι Μποντισάτβα[1] στο παρελθόν έχουν ακολουθήσει αυτό το μονοπάτι και έχουν πάρει καταφύγιο στα Τρία Πολύτιμα Πετράδια. Έχουν στηριχθεί στη Σάνγκα και έχουν ασκηθεί στο Ντάρμα, μέχρι να φτάσουν τελικά στην πραγμάτωση. Κανείς από αυτούς δεν βρήκε το μονοπάτι μόνος του, χωρίς πρώτα να του έχει δειχθεί ο στόχος και οι μέθοδοι, ακόμη κι αν αυτό έχει συμβεί σε προηγούμενες ζωές. Όλα τα όντα χρειάζονται μεθόδους, οδηγούς και συντρόφους στο μονοπάτι, ώστε να απεγκλωβιστούν από την σύγχυση και να μπορέσουν να πραγματώσουν την σοφία της πλήρους αφύπνισης. Ως εκ τούτου, η λήψη του καταφυγίου στα Τρία Πολύτιμα Πετράδια είναι απαραίτητη. Αυτός είναι ένας παγκόσμιος πνευματικός νόμος.

Όταν παίρνουμε καταφύγιο, κατευθύνουμε την ενέργεια του σώματος, του λόγου και του νου μας προς την άσκηση του Ντάρμα, με την σταθερή πρόθεση να τελούμε ενάρετες πράξεις που ωφελούν όχι μόνο εμάς τους ίδιους, αλλά και όλα τα όντα παντού στο σύμπαν.

Παίρνουμε καταφύγιο όχι μόνο για το δικό μας όφελος
αλλά επίσης για να αποκτήσουμε, όσο το δυνατόν γρηγορότερα,
την ικανότητα να οδηγήσουμε όλα τα όντα πέρα από τη δυστυχία.

Η λήψη του καταφυγίου είναι τόσο μια νοητική στάση ανοιχτής εμπιστοσύνης προς το στόχο της αφύπνισης, όσο και μια καθημερινή άσκηση, μέσω της οποίας βρίσκουμε τον δρόμο προς αυτή την ανοιχτοσύνη ξανά και ξανά. Οραματιζόμαστε ότι όλα τα αισθανόμενα όντα στο σύμπαν, ανθρώπινα και μη, έχουν συναθροιστεί γύρω μας και ότι τα οδηγούμε να πάρουν καταφύγιο ομαδικά. Συναθροισμένοι μπροστά μας στο διάστημα είναι όλοι οι Βούδες και οι Μποντισάτβα, μαζί με όλες τις άλλες πηγές του καταφυγίου. Συγκεντρώνουμε όλη μας την προσοχή πάνω τους και αναπτύσσουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στην ικανότητά τους να μας απελευθερώσουν από την δυστυχία της κυκλικής ύπαρξης και να μας προστατεύσουν από τον φόβο που προκαλείται από αυτήν την δυστυχία.

Με αυτήν την πεποίθηση και συνοδευόμενοι από όλα τα όντα στο σύμπαν, απαγγέλουμε την προσευχή του καταφυγίου. Φανταζόμαστε ότι γεμίζει όλο το διάστημα με την δόνησή της και ότι σε ανταπόκριση της εμπιστοσύνης μας, φως εκπέμπεται από τις πηγές του καταφυγίου. Αυτό το φως μάς γεμίζει με τις ευλογίες του σώματος, του λόγου και του νου όλων των Βουδών και διεγείρει μέσα μας βαθιά αφοσίωση. Διαποτισμένοι με αφοσίωση και εμπιστοσύνη, ξεκινάμε στη συνέχεια να κάνουμε τις διάφορες ασκήσεις μας, που αναπτύσσουν περαιτέρω την κατανόησή μας και την εκτίμηση του καταφυγίου.

Ο Βούδας, το Ντάρμα και η Σάνγκα, τα Τρία Πολύτιμα Πετράδια, είναι εκφράσεις της φώτισης και την ενσαρκώνουν σε διαφορετικά επίπεδα. Όταν συνειδητοποιούμε τις ποιότητές τους και αρχίζουμε να βλέπουμε πόσο πολύτιμη και απαραίτητη είναι η βοήθειά τους προς εμάς, τότε εγκαταλείπουμε την υπερηφάνεια και την εγωκεντρική μας στάση. Συνειδητοποιούμε ότι δεν μπορούμε να βρούμε το μονοπάτι της αφύπνισης μόνοι μας και παραδιδόμαστε στις ευλογίες τους.

Όταν ανοίγουμε στις ευλογίες των Τριών Πολύτιμων Πετραδιών,
Και κάνουμε την σωστή προσπάθεια στην άσκησή μας,
Τότε τα πέπλα των δυϊστικών θεωρήσεων διαλύονται
Και οι πρωταρχικές ποιότητες του νου εμφανίζονται ανεμπόδιστα.

Σε αυτό το άνοιγμα, ο νους μας γεμίζει με γαλήνη και χαρά και εμφανίζεται στη φυσική του ζωντάνια και διαύγεια. Αυτοπεποίθηση και ενόραση αντικαθιστούν την συναισθηματική μας σύγχυση. Αδιατάρακτοι από τις αυθαίρετες παρορμήσεις του εγώ μας, ξέρουμε ακριβώς τι πρέπει να κάνουμε. Αν, από την άλλη πλευρά, επιδιδόμαστε στην άσκηση του Ντάρμα σαν να πρόκειται για μια προσωπική μάχη και σκεφτόμαστε: “Πρέπει να ασκηθώ! Θα νικήσω! Πρέπει να φτάσω στη φώτιση!”, τότε η προσκόλληση στο εγώ μας έχει βρεθεί στο επίκεντρο. Εξυψώνουμε την “φώτιση” σε μια εκθειασμένη έννοια και πασχίζουμε να την προσεγγίσουμε χρησιμοποιώντας τεχνητές διανοητικές πατερίτσες όλων των ειδών. Παγιδευμένοι στην επιθυμία μας να προσαρμοστούμε σε μια εξιδανικευμένη εικόνα αγιότητας ή φώτισης, δεν θέλουμε πια ν' ακούσουμε τίποτε άλλο.

Σε αυτή τη περίπτωση, αν συναντήσουμε δυσκολίες, αντί να κάνουμε αυτοκριτική, επιμένουμε ότι ο Δάσκαλος έχει κάνει λάθος ή ότι οι οδηγίες είναι ελαττωματικές. Αλλά όταν όλα φαίνονται ότι πάνε καλά, γινόμαστε αλαζόνες και κομπάζουμε: “Ασκούμαι πολύ καλά. Είμαι σίγουρα ένας αυθεντικός ασκητής”. Στην πραγματικότητα, δεν κάνουμε καμία πρόοδο - είμαστε τόσο σίγουροι για την δική μας ιδέα περί φώτισης, που αποκλείουμε τον εαυτό μας από την αληθινή αφύπνιση. Γινόμαστε όλο και πιο στενόμυαλοι, η ευλογία δεν μπορεί να μας αγγίξει και η άσκησή μας γίνεται εντελώς ανερμάτιστη.

Αν, από την άλλη, αναπτύξουμε μια ανοιχτή και δεκτική στάση του νου και από τα βάθη της καρδιάς μας αφοσιωθούμε στην ευημερία όλων των όντων, τότε η αφύπνιση δεν είναι μακριά. Γινόμαστε πιο ανοιχτοί σε όλες τις καταστάσεις- τις βιώνουμε ως ευλογία και τις δεχόμαστε με μια στάση ισοψυχίας. Η καλή τύχη ή η δυστυχία παύουν να μας προκαλούν υπερηφάνεια ή αποθάρρυνση- τα βιώνουμε ως δώρα που μας κάνουν ικανούς να διαλύσουμε τις συσκοτίσεις που έχουν προκληθεί καρμικά.

Όταν παίρνουμε καταφύγιο, εγκαταλείπουμε την υπερηφάνεια και τον εγωκεντρισμό και στρεφόμαστε πρoς κάτι που είναι πολύ πιο ισχυρό από εμάς: την φώτιση που αναπαριστάται από τα Τρία Πολύτιμα Πετράδια. Την ίδια στιγμή, στρεφόμαστε προς τον πνευματικό μας Δάσκαλο, τον Λάμα, ο οποίος συνενώνει αυτές τις τρεις πλευρές μέσα του/ης. Ο Βούδας, το Ντάρμα και η Σάνγκα είναι τα θεμέλια του Βουδιστικού μονοπατιού και η εμπιστοσύνη μας σε αυτά είναι η καρδιά της άσκησής μας. Χωρίς αυτήν την εμπιστοσύνη, θα παίρναμε προσωπικά όλες τις δυσκολίες που εμφανίζονται με τη μορφή του πόνου και των εμποδίων και γρήγορα θα χάναμε το θάρρος μας. Αν όμως εμμείνουμε στο καταφύγιό μας με ακλόνητη εμπιστοσύνη, τότε όλες μας οι δυσκολίες μετατρέπονται σε βοηθήματα για την πνευματική μας ανάπτυξη.

Εγώ ο ίδιος βίωσα τη δύναμη του καταφύγιου πολύ εντυπωσιακά, κατά την διάρκεια της απόδρασής μου από το Θιβέτ. Μαζί με μια ομάδα από συντρόφους, προχωρούσαμε μέσα στα βουνά. Στο τέλος μιας κοιλάδας, με κάθετους βράχους σε κάθε πλευρά, συναντήσαμε ένα Κινέζικο απόσπασμα. Είχαν στήσει την κατασκήνωσή τους στον τέλος της κοιλάδας και μπλόκαραν τον δρόμο μας. Ο φόβος μάς κατέκλυσε και ανησυχούσαμε ότι αυτό σήμαινε το τέλος της φυγής μας για την Ινδία. Φαινόταν αδύνατον να τους προσπεράσουμε, καθώς ήταν πολυάριθμοι και πολύ καλά οπλισμένοι. Προσευχηθήκαμε στα Τρία Πολύτιμα Πετράδια και αργά συνεχίσαμε τον δρόμο μας, με την πεποίθηση ότι θα μας προστάτευαν αποτελεσματικά. Πλησιάσαμε τους στρατιώτες όλο και πιο πολύ και τους προσπεράσαμε περνώντας ακριβώς από δίπλα τους – ήμασταν τόσο κοντά, που πραγματικά τους ακούγαμε να μιλούν και μυρίζαμε τον καπνό από τα τσιγάρα τους. Αλλά τίποτα δεν συνέβη- δεν φάνηκε να μας προσέχουν.

Από εκείνη τη στιγμή και μετά, δεν είχαμε ούτε το παραμικρό φόβο, αλλά μεγάλη εμπιστοσύνη και βαθιά πεποίθηση ότι τα Τρία Πολύτιμα Πετράδια ήταν μαζί μας και μας παρείχαν προστασία. Παρά το γεγονός ότι ήμασταν σε άμεση εγγύτητα με τους Κινέζους, μπορέσαμε να διασχίσουμε τα βουνά και να φτάσουμε σώοι και αβλαβείς στην Ινδία. Αυτό το οφείλουμε στην πίστη μας στο καταφύγιο. Η προστασία των Τριών Πολύτιμων Πετραδιών είναι πάντοτε παρούσα. Ο καθένας από εμάς μπορεί να την δεχθεί. Εξαρτάται μόνο από την πίστη μας σε αυτά.

Σε κάποιους, αυτές οι σκέψεις μπορεί να είναι πολύ οικείες. Άλλοι, μπορεί ίσως να τις βρίσκουν περίεργες και να πιστεύουν ότι δεν είναι ικανοί ή έτοιμοι να ασκήσουν το Ντάρμα με αυτόν τον τρόπο. Ωστόσο, αυτό θα αποτελούσε μεγάλο λάθος, καθώς ο νους όλων των όντων περιέχει τις ιδιότητες της αφύπνισης και όλα τα όντα έχουν την ικανότητα να τις φέρουν στην επιφάνεια με λίγη προσπάθεια. Φυσικά, στην πραγματική άσκηση υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στους διάφορους ασκητές.

Πρέπει να προσεγγίσουμε την πνευματική μας δουλειά,
Ανάλογα με τον δικό μας ρυθμό,
Σε αρμονία με τον εαυτό μας και τις ικανότητές μας.

Συναντώντας το Ντάρμα, αναπτύσσουμε μια καινούρια προοπτική για τον κόσμο και την αποστολή μας σε αυτόν. Θα πρέπει να ενσωματώσουμε αυτή την νέα οπτική ομαλά, αντί να πέσουμε μέσα της με τα μούτρα. Δεν θα πρέπει να πιέζουμε τον εαυτό μας να κάνει το καλό, ούτε να έχουμε υπερβολικές απαιτήσεις, (όπως, π.χ. “Από δω και στο εξής, θα ζω μόνο για το Ντάρμα”), με αποτέλεσμα να βασανιζόμαστε με αυτοκριτική όταν δεν αγγίζουμε τους στόχους μας.

Χρειαζόμαστε κάποια ελαστικότητα και ανεκτικότητα απέναντι στον εαυτό μας. Η αυστηρότητα απέναντι στον εαυτό μας, σε αυτό το εγχείρημα, είναι εντελώς ακατάλληλη. Καλύτερα να ξεκινήσουμε μια σταδιακή μεταμόρφωση των τάσεών μας, μαλακά και χωρίς εξαναγκασμό - χωρίς να βάζουμε υπερβολικούς στόχους, τους οποίους δεν θα μπορούμε να κατακτήσουμε και στη συνέχεια, να επιπλήττουμε τον εαυτό μας. Δεν πρέπει να περιπέσουμε σε μια κατάσταση αυτομαστίγωσης, στην οποία συνεχώς στοχεύουμε να επιτύχουμε το αδύνατο. Το Ντάρμα δεν απαιτεί το αδύνατο - απαιτεί μόνο να αλλάξουμε την οπτική μας.

Το γεγονός ότι έχουμε ήδη συναντήσει το Ντάρμα και ίσως να έχουμε ήδη γνωρίσει έναν Δάσκαλο, μας δείχνει ότι ένας καρμικός σπόρος είναι παρών μέσα μας, ένα δυναμικό στο οποίο θα πρέπει να δώσουμε χώρο για να αναπτυχθεί. Το πιο σημαντικό είναι ότι θα πρέπει να αναπτύξουμε εμπιστοσύνη στα Τρία Πολύτιμα Πετράδια ως τη μέθοδο και τον στόχο του μονοπατιού μας, επειδή με αυτόν τον τρόπο ο νους μας μπορεί να αλλάξει και να εμφανίσει τις ποιότητές του.

Όσοι έχουν ένα ήδη ώριμο δυναμικό και είναι φορείς ενός μεγάλου θησαυρού ενάρετης ενέργειας, θα μπορέσουν να εισχωρήσουν μέσα στην καρδιά της άσκησης με μεγάλη ευκολία και με ακλόνητη εμπιστοσύνη. Άλλοι, απλά θα αγαπήσουν τις διδασκαλίες και θα χαίρονται που υπάρχει κάτι σαν το Ντάρμα και που κάνει εφικτή την πνευματική δουλειά. Αυτή η χαρά και η έλξη που το Ντάρμα ασκεί πάνω τους, εγείρει μέσα τους μια πνευματική έφεση, η οποία σταδιακά τους οδηγεί στη πίστη, σε μια βαθύτερη αίσθηση σιγουριάς και στη δέσμευση για άσκηση.

Κατ’ αυτό τον τρόπο, η εφαρμογή του Ντάρμα είναι μια πολύ προσωπική προσπάθεια, η οποία ξεκινά ακριβώς από εκεί όπου βρισκόμαστε. Ξεκινά με την ανάπτυξη της εμπιστοσύνης μας προς τα Τρία Πολύτιμα Πετράδια, με τη λήψη του καταφυγίου και στη συνέχεια με τη καλλιέργεια του νου της αφύπνισης, ως πρόθεση και ως πραγματική εφαρμογή. Όλες οι αμαυρώσεις που καλύπτουν τη βουδική μας φύση, που είναι το δυναμικό της αφύπνισης, το οποίο υπάρχει μέσα στον καθένα μας, θα διαλυθούν τότε σταδιακά.

Ίσως δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι θα μπορούσαμε κάποτε να πραγματώσουμε έναν τόσο υψηλό στόχο φαινομενικά, σαν τη φώτιση, και νομίζουμε ότι είναι πολύ μακριά, ίσως ακόμη και ανέφικτη. Ωστόσο, όταν ξέρουμε το μονοπάτι και τον τρόπο, η φώτιση δεν είναι και τόσο μακριά. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ κοντά, καθώς ο νους μας είναι η αφύπνιση, στην πραγματικότητα είναι ήδη ο Βούδας. Είναι μόνο εξαιτίας της άγνοιάς μας, με όλα της τα πέπλα, που είμαστε τυφλοί μπροστά σε αυτή την αλήθεια.

Ο Τιλόπα, ένας από τα μεγάλους, πραγματωμένους Δασκάλους της Ινδίας, το εξέφρασε αυτό ως εξής: “Εξαιτίας της άγνοιας, τα όντα νομίζουν ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα ίδια και τη φώτιση, και ψάχνουν γι' αυτή έξω. Αυτό τους προκαλεί μεγάλη δυστυχία και ταλαιπωρία. Τι κρίμα!”.


[1] Ο όρος Μποντισάτβα εδώ αναφέρεται στους ασκητές του Ντάρμα που έχουν ορκιστεί να φθάσουν στη φώτιση για το όφελος όλων των όντων και οι οποίοι έχουν ήδη κατακτήσει μια σταθερή αναγνώριση της φύσης του νου.